Η βία της ελπίδας

Του Γ.Χ.Παπασωτηρίου
Σχήματα από φως. Πρόσωπα από φως. Εδώ, κάτω από αυτό το φως, επιτελέστηκε η συνύπαρξη του ιερού και της ύβρεως. Η οδύνη και η χαρά, η ομορφιά και η ασχήμια, η ζωή και ο θάνατος. Μία Γυναίκα, η Μαίρη Παπαγιαννίδη «φεύγει» οριστικά από τον κόσμο τούτο την ώρα της Ανάστασης, τη στιγμή της αναμάγευσης του κόσμου και της ζωής, όταν με ανεπαίσθητους ήχους έσκαγαν οι κάλυκες και άνοιγαν τα μπουμπούκια. Στη βόρεια Ελλάδα τρεις άνθρωποις αυτοχειριάστηκαν για οικονομικούς λόγους. Το ιερό και η ύβρις, η ζωή και ο θάνατος εν ταυτώ. Και στον Κεραμεικό οι άνεργοι, γύρω από το τραπέζι-ρεφενέ, ανασυστήνουν εξ ανάγκης τις χαμένες συλλογικότητες, δένοντας την ελπίδα στο μαντήλι και πιστεύοντας ότι οι νόμοι της ζούγκλας θα καταρρεύσουν. Όμως και «η Ελπίδα είναι βίαιη», η ίδια η Αγάπη είναι βίαιη, όπως κάθε έκθεση στα ανοίγματα του φωτός, όπως κάθε είσοδος στη ζωή, όπως η πρώτη ανάσα του μωρού. Γι’ αυτό χαρά και πόνος, λύπη και ηδονή είναι αλληλένδετα. Αλλά γιατί μία χαρά να αντιστοιχεί σε χίλιες οδύνες; Αυτό ο αναρωτιέται ο Τζιάκομο Λεοπάρντι, ο ποιητής. Και απαντά ο ίδιος: Γιατί έτσι είναι η ζωή, βαίνει χωρίς κανένα λόγο, ως εική, απλώς για να αναπαράγεται. Υπ’ αυτή την οπτική μπορούμε να τραγουδήσουμε ζήτω το Πάσχα, ζήτω η Άνοιξη, ζήτω η ζωή που πεθαίνει χίλιες φορές κι ανασταίνεται άλλες τόσες, ζήτω ο άνθρωπος που ονειρεύεται μία χαρά και ας γεύεται οδύνες μύριες, ζήτω και ο Juan Gelman, εκείνος ο Αργεντίνος ποιητής, που έγραφε στο δολοφονημένο από τη χούντα παιδί του: «Συνεχίζεις να επανέρχεσαι/ και εγώ σου λέω συνεχώς πως είσαι νεκρός». Έτσι επανέρχονται τα αόρατα παιδιά, οι εσταυρωμένοι στα πεζοδρόμια της ανεργίας, οι ανέστιοι στα χαρτόκουτα και στις τρώγλες της ανέχειας, οι απελπισμένοι κι όλοι όσοι ζητούν το μερτικό τους στο φως, το μερίδιό τους στη ζωή.

Επικοινωνιακή τρομοκρατία

Του Γ.Χ.Παπασωτηρίου

«Φοβάμαι την πείνα, Θεέ μου». Η κραυγή των Ελλήνων ανέργων, των Ελλήνων παλαιών και νέων φτωχών, που ανεβαίνουν το δικό τους Γολγοθά, μεταφέρεται σε ολόκληρο τον κόσμο και αποτυπώνεται παντού. Τη βλέπουμε στη φωτογραφία της εφημερίδας Independent, η οποία καλεί την τρόικα να ζητήσει συγνώμη από την Ελλάδα για το ηλίθιο σχέδιο που της επέβαλε. Όμως, δεν πρόκειται για ένα λάθος σχέδιο, αφού κάποιοι επωφελούνται απ’ αυτό. Ήδη, το ίδιο σχέδιο εφαρμόζεται και σε άλλες χώρες, όπως η Ισπανία, την οποία έχουν επιλέξει οι χρηματοπιστωτικοί γύπες ως το νέο τους θύμα. Όμως, κανένα καταστροφικό σχέδιο δεν θα είχε επιβληθεί, αν δεν υπήρχαν κάποιοι εκ των έσω να ανοίξουν τις κερκόπορτες. Πρόκειται για εκείνους που μας οδήγησαν στα Μνημόνια, θεωρώντας ότι θα ωφεληθούν κι αυτοί αναλόγως. Είναι αυτοί που πωλούν τη βενζίνη 2 ευρώ το λίτρο παρά την τεράστια πτώση της τιμής του πετρελαίου. Είναι όσοι επεδίωκαν προ πολλού τη διάλυση των εργασιακών σχέσεων και το τσάκισμα των μισθών και των συντάξεων. Είναι οι ίδιοι οι οποίοι, τώρα, έχουν το απύθμενο θράσος να υποστηρίζουν ότι «καλώς έπραξαν», γιατί τα πράγματα θα ήταν ακόμη χειρότερα! Είναι και εκείνοι που έχουν τυφλωθεί από την προοπτική της κατάληψης της εξουσίας και δεν βλέπουν το μετά. Φαίνεται, μάλιστα, ότι για μία ακόμη φορά θα γίνουμε μάρτυρες ενός απίστευτου ρεπερτορίου εκβιασμών και διαφόρων επικοινωνιακών πυροτεχνημάτων, όπως η σύλληψη του Άκη Τσοχατζόπουλου, έτσι ώστε το αποτέλεσμα των εκλογών να μην έχει καμία σχέση με την ελεύθερη βούληση των πολιτών, όπως συμβαίνει στις δημοκρατίες.

Σφαίρα-κραυγή

Του Γ.Χ.Παπασωτηρίου

Εννιά η ώρα το πρωί. Ο λαχειοπώλης έχει απλώσει στα μανταλάκια την τύχη του κόσμου απέναντι από την έξοδο του μετρό. Στη Βουλή ο κύβος για την προοπτική των «πολλών» έχει ριφθεί. Μνημόνιο και θάνατος! Πρόκειται για τον συμβολικό θάνατο της ανεργίας, που είναι πιο μαρτυρικός γιατί είναι ζωντανός. Αίφνης, μια φωνή, ο πυροβολισμός και τα περιστέρια που πετούν τρομαγμένα. Μετά όλα παγώνουν. Ένας άνθρωπος σωριάζεται κάτω από τις νεραντζιές, δίπλα από το φοίνικα. Ένας ηλικιωμένος ήρθε να θέσει τέλος στη ζωή στην αυλή του Κοινοβουλίου. Στην αρχαία Κίνα όταν ένας άνθρωπος αυτοκτονούσε στην αυλή κάποιου, ο τελευταίος θεωρούνταν υπεύθυνος του θανάτου του. Εκεί το χαρακίρι ήταν ταυτόσημο με την αξιοπρέπεια του προσώπου. Ό,τι υποδηλώνει και η σφαίρα-κραυγή του αυτόχειρα Δ.Χ. στην πλατεία Συντάγματος. Αλλά ο Δ.Χ., αυτός ο άγνωστος στρατιώτης, αυτός που έγραψε «…δεν βρίσκω άλλη λύση από ένα αξιοπρεπές τέλος πριν αρχίσω να ψάχνω στα σκουπίδια για τη διατροφή μου», είναι κι ένας Πολίτης που έχει Πρόσωπο, που διεκδίκησε τελεσίδικα το δικαίωμά του να έχει Πρόσωπο. Γι’ αυτό εξάλλου αυτοκτόνησε. Είναι, λοιπόν, ο Δημήτρης Χριστούλας, που αιτιολογεί την πράξη του, δείχνοντας τους πολιτικούς ως υπεύθυνους της εξαθλίωσης της πλειονότητας του ελληνικού λαού αλλά και την «επαναστατική απελπισία» του, καθώς έχει εκλείψει η ιδέα της ανατροπής και της προοπτικής, αφού έχουν απονομιμοποιηθεί πλήρως οι συνδικαλιστικοί και κοινωνικοί φορείς αλληλεγγύης και αντίστασης.

Θεϊκή βία

Του Γ.Χ. Παπασωτηρίου
Ρόδος, Ίλιον και αλλού, εκεί όπου η απελπισία καθίσταται μία απολίτικη, άναρθρη οργή, εκεί όπου δεν υπάρχει πολιτική οργάνωση του καημού και η πράξη βυθίζεται σ’ έναν τυφλό, βίαιο αυθορμητισμό, χάνοντας το δίκιο της. Αλλά ποιοι είναι εκείνοι που προσδίδουν ακραία πολιτικά χαρακτηριστικά στις υδαρές ή τις λιπαρές αποδοκιμασίες των πολιτικών από τους πολίτες; Είναι για μία ακόμη φορά οι γνωστοί συστημικοί, διαπλεκόμενοι διανοούμενοι, που επιδιώκουν να αποπροσανατολίσουν την απελπισία από την προοπτική της ουσιαστικής πολιτικοποίησής της. Με άλλα λόγια, επιχειρείται η δημιουργία ενός κοινωνικού αναχώματος που θα εμποδίσει τις εμβαθύνσεις για τα αίτια της κρίσης (οικονομικής, πολιτικής και πολιτισμικής), έτσι ώστε η αγανάκτηση να μην μπορέσει να ενδυθεί έναν επεξεργασμένο πολιτικό λόγο με στόχους και πρόγραμμα. Ακόμη χειρότερα, η προσπάθεια να μπουν ταμπέλες στην εκδήλωση της αγανάκτησης έχει ως στόχο την κατασυκοφάντησή της αλλά και τον αποπροσανατολισμό προς την κατεύθυνση μίας εμφύλιας βίας για δευτερεύοντα ζητήματα. Μόνο που ο Νταλάρας δεν συνιστά εκείνο το σύμβολο που θα μπορούσε να προκαλέσει μια κάποια ηθική οργή των «νοικοκυραίων»(παλαιότερα δεξιών, ενώ τώρα καιαριστερών), εναντίον των «διαχρωματικών» και διακομματικών ανθρώπων της απελπισίας. Έτσι, η εμφύλια βία αναβάλλεται, καθώς η οργή δεν στρέφεται εναντίον της οργής και η αποδοκιμασία εναντίον της αποδοκιμασίας.

Πολιτική η λύση της κρίσης

Tου Γ.Χ.Παπασωτηρίου

Η βία παντού. Στην απόλυση του εργαζόμενου, στην ανεργία του νέου, στη φτώχεια του συνταξιούχου, στην άγρια ταλαιπωρία του καταναλωτή ηλεκτρικού ρεύματος, στη δαμόκλειο σπάθη της χρεοκοπίας, στον εκφοβισμό για το χειρότερο. Τελικά, βιώνουμε έναν ψυχρό ψυχολογικό πόλεμο, όπου από τη μία πλευρά είναι οι ξένοι πιστωτές(με τη μάσκα του εταίρου) της Ελλάδας, τα μεγάλα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και οι πολιτικοί υπηρέτες τους –νεοφιλελεύθεροι στην ιδεοληψία- και από την άλλη οι εργαζόμενοι και οι συνταξιούχοι, που υφίστανται μία ανθρωπιστική καταστροφή ανάλογη με αυτή κάποιας χώρας της υποσαχάριας αφρικανικής ηπείρου. Κι όμως σύμφωνα με το εμπιστευτικό έγγραφο της Διεθνούς Οργάνωσης των Τραπεζών(IIF) από τα μέσα του Φεβρουαρίου το ενδεχόμενο χρεοκοπίας της Ελλάδας θα είχε ως συνέπεια μία ζημία ενός τρις ευρώ και τον κίνδυνο χρεοκοπίας της Πορτογαλίας αρχικά και ύστερα της Ιρλανδίας, της Ιταλίας και της Ισπανίας, καθώς και την αποσταθεροποίηση της ΕΕ. Συνεπώς, οι τραπεζίτες έτρεμαν τη χρεοκοπίας της χώρας μας. Αλλά το «χαρτί» της χρεοκοπίας δεν το έπαιξαν οι Έλληνες πολιτικοί. Δεν είχαν το ανάστημα, ενδεχομένως, για να το κάνουν.

Ξοφλημένοι, πλην ήρωες!

Του Γ.Χ.Παπασωτηρίου

Όσοι γράφουν για τα πάθη των εργαζομένων είναι εντεταλμένοι για να πουλούν «κλάμα»! Αυτό υποστηρίχτηκε από ένιους πολιτικούς και δημοσιογράφους στο κομματικό τηλεοπτικό κανάλι του ΛΑΟΣ. Η εκφρασθείσα θέση υποδηλώνει ότι δεν υπάρχει μήτε θλίψη και στεναγμός, μήτε οδύνη, ούτε ανεργία, ούτε φτώχεια, μηδέ και απελπισία στους εργαζόμενους, στους νέους, στις γυναίκες και τους συνταξιούχους. Ότι όλα βαίνουν καλώς και κάποιοι μίζεροι «κλαίγονται» ή, ακόμα χειρότερα, λαμβάνουν εντολή να γράφουν δακρύβρεχτα κείμενα. Εδώ κάπου σταματά η λογική κι αρχίζει το παράλογο. Ως εάν να μην υπάρχουν πάνω από ένα εκατομμύριο άνεργοι -ένας στους δύο νέοι που δεν βρίσκουν δουλειά και ξεριζώνονται-, ως εάν να μην υπάρχουν οι ξεζουμισμένοι κυριολεκτικά εργαζόμενοι και συνταξιούχοι, που αδυνατούν πλέον να ζήσουν, ή οι νοικοκυραίοι της άλλοτε κραταιάς μεσαίας τάξης, που ψάχνουν στα σκουπίδια όταν σουρουπώνει. Και σκέφτεται κανείς εύλογα, είναι δυνατόν άνθρωπος να αμφισβητεί το δράμα της ελληνικής κοινωνίας; Ναι, αν είναι τυφλός στο νου. Αν είναι βλάξ. Υπάρχει, όμως, και η άλλη εκδοχή, να βλέπει τον κόσμο από διαφορετική οπτική γωνία, δηλαδή από «πάνω» κι όχι από «κάτω». Γιατί έχει σημασία από πού θεάσαι τον κόσμο. Αν τον βλέπεις από τη Δραπετσώνα και τη Νίκαια ή αν τον βλέπεις από την Εκάλη.

Αλληλεγγύη...

Του Γ.Χ.Παπασωτηρίου
Είμαστε όλοι Έλληνες», «Η Αθήνα δεν είναι μόνη». Συνθήματα ενός ευρωπαϊκού κινήματος αλληλεγγύης προς τον ελληνικό λαό, τον λαό πειραματόζωο της μετα-αποικιοκρατίας, του χρηματοπιστωτικού συστήματος και των υπηρετών του, των κουίσλιγκς και των γκαουλάιτερς. Η οικονομία των τραπεζών δεν χρειάζεται πλέον τους καταναλωτές, δεν χρειάζεται τους εργαζόμενους και την αγοραστική τους δύναμη, δεν χρειάζεται την πραγματική οικονομία, γιατί απλούστατα «βγάζει» το χρήμα από το ίδιο το χρήμα στους ναούς του τζόγου της Wall Street, του City, της Φραγκφούρτης κ.ά. Γι’ αυτό το ελληνικό πρόβλημα υπάρχει μόνο στο βαθμό που η χρεοκοπία των ελληνικών τραπεζών θα διαταράξει την ισορροπία των ευρωπαϊκών τραπεζών. Οι άνθρωποι ας πάνε στο διάβολο. Κι όμως, ο κ. Σόιμπλε διαμαρτύρεται ότι τον αδικούμε, ότι «δεν είναι ξεροκέφαλος, ούτε σκληρόκαρδος»! Έχει δίκιο. Είναι απλώς ένας άνθρωπος που κάνει το καθήκον του. Το καθήκον τους έκαναν και οι συμπατριώτες του που εκτελούσαν τα γυναικόπαιδα και, ύστερα, έκαιγαν το Δίστομο, τα Καλάβρυτα, το Κομμένο. Το «σωστό» έκαναν και οι πειθαρχημένοι Γερμανοί στρατιώτες στο στρατόπεδο εργασίας Μπούχενβαλντ, όπου οι άνθρωποι πέθαιναν από εξάντληση. Οι σκληροί, μάλιστα, ναζί μπορεί να γύριζαν στο σπίτι τους και να χάιδευαν τρυφερά τα παιδιά τους, ακούγοντας Βάγκνερ. Όμως, ο Σόιμπλε και η Μέρκελ μπορεί να έχουν το σχιζοειδές ιδεολογικό προσωπείο των ανιόντων τους αλλά έχουν και το πρόσωπο των σύγχρονων Ιανών-πολιτικών, αυτών των «μηχανικών ψυχών», των φορέων της κουλτούρας του νέου καπιταλισμού(Ρ. Σένετ), που κομίζει στον εργασιακό βίο το τέλος της ισόβιας απασχόλησης και την εισαγωγή της «στρατιωτικής ρύθμισης»(Μπίσμαρκ) στην κοινωνική ζωή. Σύμφωνα με την τελευταία, οι εργαζόμενοι θα πηγαίνουν από δουλειά σε δουλειά, αλλάζοντας διαρκώς επαγγέλματα(σ.σ. θυμηθείτε την ανία της μίας δουλειάς του κ. Μόντι!). Κι επειδή δεν υπάρχουν θεσμικές οργανώσεις(οι συνδικαλιστικές οργανώσεις θα είναι απαξιωμένες) από την κοινωνία θα ελλείπει η αλληλεγγύη και η εμπιστοσύνη, δεν θα υπάρχει καμία ενιαία αίσθηση ταυτότητας και δυνατότητα βιοαφήγησης, κανένα μακροπρόθεσμο Εγώ, κανένας εαυτός, μόνο απλά εξαρτήματα, απλά στρατιωτάκια. Αυτό το χαξλεϊκό πολιτισμικό και ανθρωπολογικό εξάμβλωμα θέλουν να επιβάλλουν στην Ελλάδα-πειραματόζωο, σε μία χώρα με εντελώς αντίρροπα πολιτιστικά χαρακτηριστικά. Θα επιτύχουν; Αν επιτύχουν, τότε το πρότυπο θα επιβληθεί και σε άλλες κοινωνίες με υψηλό δείκτη απειθαρχίας και θερμού ταμπεραμέντου, όπως είναι οι άλλες χώρες του ευρωπαϊκού νότου. Τούτων δοθέντων, το ευρωπαϊκό κίνημα αλληλεγγύης υπέρ των Ελλήνων δεν είναι έναν κίνημα ανθρωπιστικού οίκτου, που μας εξαλείφει κάθε αξιοπρέπεια. Αντιθέτως, είναι ένα βαθύτατα πολιτικό κίνημα, που επιχειρεί να αμυνθεί, διατηρώντας τις κατακτήσεις και τους πολιτικούς και τους πολιτιστικούς κώδικες της αστικής δημοκρατίας και κοινωνίας.

Οργή...

Του Γ.Χ.Παπασωτηρίου
Ο Ευ. Βενιζέλος ωρύεται και επικαλείται ως αιτιολογία για τη συζήτηση του νέου Μνημονίου με τη μορφή του κατεπείγοντος τις αγορές, το σημερινό άνοιγμα των χρηματιστηρίων. Όλα, συνεπώς, υπακούουν στις «αγορές», η ελληνική κυβέρνηση υπακούει στις αγορές. Ο ίδιος ο χρόνος, η ίδια η πολιτική ημερήσια διάταξη, το εύρος και το περιεχόμενο της δημοκρατίας καθορίζεται από τις «αγορές». Τουτέστιν από το χρηματοπιστωτικό σύστημα, αυτό που κυριαρχεί επί της πραγματικής οικονομίας αλλά και επί του πολιτικού συστήματος. Για «μαριονέτες» μίλησε κάποιος. Αλλά ο τόνος του υπουργού Οικονομικών και αντιπροέδρου της κυβέρνησης ήταν ιδιαίτατα αυταρχικός, όπως ταιριάζει όχι τόσο σ’ έναν επικεφαλής αρχηγικού κόμματος όσο σ’ έναν βοναπαρτίσκο(τον γνωστό στην πολιτική επιστήμη Βοναπάρτη Γ΄, τον ανηψιό). Γι’ αυτό οι βουλευτές του ΠΑΣΟΚ από πολιτικό ένστικτο και κατά το πολιτικό τελετουργικό χειροκροτούν, έστω και αμήχανα, τον νέο «αρχιερέα»! Όμως ακούγονται και κραυγές περί «κομμουνιστικού κινδύνου» ή και «φασιστικού κινδύνου»! Κάποιοι φαίνεται ότι στην προσπάθειά τους να διασωθούν πολιτικά επιχειρούν να κερδοσκοπήσουν πολιτικά, τρομοκρατώντας τους πολίτες. Αλλά γιατί αυτοί που επικαλούνται τον «κίνδυνο της αριστεράς» ψήφισαν κατά του Μνημονίου; Αυτό λέγεται επικίνδυνος καιροσκοπισμός, παιγνίδι που επιχειρεί να μετασχηματίσει την ανικανότητα σε κοινωνικό εμφύλιο. Όμως, οι πολιτικοί αυτοί δεν έχουν αντιληφθεί τι συμβαίνει στην κοινωνία. Γιατί, χθες, όπως και με τους Αγανακτισμένους στην πλατεία Συντάγματος τον Ιούνιο και Ιούλιο, υπήρχε μία πολιτική συνύπαρξη όλων των Ελλήνων, από τη δεξιά ως την αριστερά, συμπεριλαμβανομένων και των ακραίων –ου μην και των προβοκατόρων! Κάνουν, συνεπώς, λάθος όσοι προσπαθούν να σπεκουλάρουν εκλογικά, ξυπνώντας φαντάσματα του παρελθόντος. Γιατί στις σημερινές άγριες συνθήκες, που αντιμετωπίζουν όλοι οι Έλληνες, δεν χωράνε τα πολιτικά χρώματα, δεν μπορεί να ενεργοποιηθεί ο περίφημος κοινωνικός αυτοματισμός ούτε τα αρχαία «εμφυλιοπολεμικά» ανακλαστικά. Όσοι κινούνται κατ’ αυτό τον τρόπο δεν προσφέρουν καλή υπηρεσία και εξοργίζουν το λαό, που αισθάνεται να εμπαίζεται. Οι εργαζόμενοι έχουν, ήδη, υπερβεί το φόβο που τους ενσταλάζουν, γιατί είναι αντιμέτωποι, βιώνουν πλέον την πιο ακραία εξαθλίωση. Αν το πολιτικό σύστημα δεν μπορέσει να «δει» αυτή τη βιωματική οργή, την απελπισία, τότε η κοινωνική έκρηξη δεν θα αργήσει.
Βεβαίως, οι εθνικές εκλογές είναι πλέον αναγκαίες. Αλλά αυτές δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως τρόπος εκτόνωσης των πολιτών. Αυτό θα είναι ολέθριο πολιτικό λάθος, γιατί οι πολίτες δεν είναι απλώς οργισμένοι, αλλά αισθάνονται ότι τείνουν να τους αφαιρέσουν τη στοιχειώδη αξιοπρέπεια ως ανθρώπινων όντων, όχι μόνο την πολιτική, την κοινωνική, ακόμη και την εθνική τους υπόσταση, αλλά την ίδια την ύπαρξή τους, αφού είναι αδύνατη πια η βιοτή τους.

Η νέα πρόταση

Του Γ.Χ.Παπασωτηρίου
Η σημερινή οικονομική κρίση παρουσιάστηκε αρχικά ως ένα ζήτημα αντίθεσης του φιλελεύθερου και του νεοφιλελεύθερου καπιταλισμού, ή ακόμα του αγγλοσαξονικού καπιταλισμού και του καπιταλισμού του Ρήνου. Οι αγγλοσάξονες δεν θέλουν το ευρώ λέει ο Γερμανός Φ. Ρέσλερ. Πρόκειται, όμως, περί αυτού; Όχι. Ο καπιταλισμός του Ρήνου, δηλαδή ο ευρωπαϊκός καπιταλισμός του κράτους πρόνοιας έχει αποσαθρωθεί εντελώς. Ο νεοφιλελεύθερος καπιταλισμός της πλήρους απορύθμισης με βασική συνιστώσα του το χρηματοπιστωτικό κεφάλαιο(τράπεζες, οίκοι αξιολόγησης, χρηματιστήρια, φορολογικοί παράδεισοι) έχει επικρατήσει σε βάρος της πραγματικής(παραγωγικής) οικονομίας και της εργασίας. Υπ’ αυτή την οπτική θα μπορούσαμε να πούμε ότι στη σημερινή κρίση ενδείκνυται μία πολιτική και κοινωνική συμμαχία των παραγωγών(εργοδοτών και εργαζομένων) εναντίον του παρασιτικού και τοκογλυφικού τραπεζικού συστήματος. Αυτό θα μπορούσε να είναι το στάδιο μιας πρώτης αντιπαράθεσης. Αλλά υπάρχει και ένα δεύτερο επίπεδο. Συγκεκριμένα, σήμερα δεν έχουμε την κρίση μόνο μιας μορφής καπιταλισμού, του χρηματοπιστωτικού κεφαλαίου εν προκειμένω, αλλά του ίδιου του καπιταλιστικού συστήματος ως τρόπου παραγωγής και συσσώρευσης, βασισμένου στη μεγιστοποίηση του κέρδους και στην ανταγωνιστικότητα. Κι αυτό δεν είναι μόνο θέμα των τεράστιων κοινωνικών ανισοτήτων, που προκαλούνται, ούτε της επιδιωκόμενης πολιτικής διευθέτησης της κρίσης, επιρρίπτοντας τα βάρη στους εργαζόμενους, αλλά το γεγονός ότι το σύστημα συγκρούεται με την ύπαρξη της ίδιας της ζωής πάνω στον πλανήτη. Με άλλα λόγια, η ταχύτητα με την οποία γίνεται η εκμετάλλευση των φυσικών πόρων δεν επιτρέπουν στη Φύση να αναπαραχθεί. Τούτων δοθέντων η περίφημη «πράσινη ανάπτυξη» είναι ένας πομφόλυγας, καθώς είναι παντελώς ασύμβατη με το παρόν οικονομικό σύστημα.

Τα αίτια...

Του Γ.Χ.Παπασωτηρίου

Ένα οικολογικού περιεχομένου ντοκιμαντέρ αναφερόταν στην εξάντληση των φυσικών πόρων, θεωρώντας ότι το πρόβλημα είναι πως όλα κάποτε τελειώνουν. Μόνο που είναι άλλο πράγμα να πεθαίνει κανείς από φυσικά αίτια κι άλλο από μη φυσικά. Εν κατακλείδι, το οικολογικό πρόβλημα, σήμερα, συνίσταται στο ότι ο άνθρωπος δεν σέβεται το ρυθμό της φύσης. Ότι η φύση έχει ανάγκη το χρόνο της για να αναπαραχθεί, όπως ακριβώς η ανθρώπινη ζωή –ενταγμένη στη φύση όσο κι αν το ξεχνάμε- χρειάζεται το δικό της χρόνο. Συνεπώς, η οικολογική καταστροφή συναρτάται με το βιασμό της φύσης εξαιτίας της απληστίας του ανθρώπου για συσσώρευση πλούτου και δύναμης.
Επεκτείνοντας το συλλογισμό μας, ο καπιταλισμός στην πιο άγρια κερδοσκοπική μορφή του είναι συνυφασμένος με την οικολογική αλλά και την ανθρωπιστική καταστροφή.

Κενά κελύφη

skip to main | skip to sidebar

Του Γ.Χ.Παπασωτηρίου
Το φόβο της έκρηξης της Ευρωπαϊκής Ένωσης επισείουν η Μέρκελ και ο Σαρκοζί προκειμένου να επιβάλλουν στους υπόλοιπους «εταίρους» της ΕΕ τη νέα συνθήκη, η οποία θα θέσει υπό αυστηρό έλεγχο τους εθνικούς προϋπολογισμούς. Αν γίνει δεκτή η νέα σύμβαση, όμως, εκείνο που θα εκραγεί θα είναι οι κοινωνίες και η μεγάλη κατάκτηση της Γηραιάς ηπείρου, το κράτος πρόνοιας. Το νέο σύμφωνο θα είναι, εντέλει, η βόμβα που θα τινάξει κυριολεκτικά στον αέρα το κοινωνικό κράτος. Αλλά και η αστικοδημοκρατική κληρονομιά της Γαλλικής Επανάστασης θα εξαερωθεί – σε χώρες όπως η Ελλάδα και η Ιταλία έχει ήδη- καθώς τα εθνικά κοινοβούλια έχουν καταστεί κελύφη αδειανά, αφού ο βασικός νόμος των κρατών, οι Προϋπολογισμοί θα κυρώνονται από το κλαμπ της Φραγκφούρτης, δηλαδή τη Γερμανία, τη Γαλλία, τον πρόεδρο του Γιούρογκρουπ, τον πρόεδρο της ΕΚΤ και τους άλλους τραπεζίτες, από ανθρώπους δηλαδή που δεν έχουν καμία πολιτική νομιμοποίηση προς τούτο. Όσο για τους εγχώριους πολιτικούς, αυτοί θα ασχολούνται με ήσσονος σημασίας ζητήματα. Κυρίως θα επιχειρούν την υλοποίηση του Προϋπολογισμού και των άλλων επιταγών του Βερολίνου αλλά και θα επιδίδονται σε επικοινωνιακά παίγνια, όπου θα κάνουν ότι κυβερνούν, δίκην προσομοίωσης, διαδίδοντας ότι δεν υπάρχουν χρήματα για συντάξεις, προετοιμάζοντάς μας για τη στιγμή που πραγματικά δεν θα υπάρχουν, ή εκφοβίζοντάς μας για τους μισθούς μέχρι να μας τους περικόψουν εντελώς.

Ηρόστρατοι

Tου Γ.Χ.Παπασωτηρίου

Υστερικές, ανερωτικές φωνές που σπάζουν τα τύμπανα των αγωνιώντων Ελλήνων καθώς ο ήχος και η ηχώ τους πολλαπλασιάζεται από τα τηλεοπτικά κύμβαλα. 

Βλέπεις τους πιο πολλούς αδειανούς από κάθε χρώμα, στερημένους από την όποια απόχρωση, χωρίς θάλπος, δίχως διάκριση καμιά, να μας ωθούν πίσω στην ακραία αγανάκτηση που ταυτίζεται πλέον με την απελπισία. Και αντιλαμβάνεσαι πως δεν φοβούνται για την Ελλάδα αλλά μόνο για τον εαυτό τους. Γιατί ο κόσμος όλος είναι ο εαυτός τους, όπως οι her omnes του Κάφκα. Μόνο που οι άνθρωποι που ακούμε και βλέπουμε δεν ξέρεις αν είναι βλάκες ή κυνικοί, αν είναι νάρκισσοι ή εγωπαθείς. Το βέβαιο είναι ότι βάζουν φωτιά στην Ελλάδα, πυρπολούν τις ζωές μας με την πλήρη αναισθησία παχύδερμων αλλά και τη συναίσθηση εκείνων που κάνουν το καθήκον τους απέναντι στην ιδιοτέλειά τους!
Ακριβώς, όπως ο Ηρόστρατος! Ο τελευταίος θυμίζουμε ότι κατέκαψε ένα από τα επτά θαύματα του κόσμου, το ναό της Αρτέμιδος στην Έφεσο.

Η ενέργεια αυτή του προσέδωσε τη φήμη που τόσο ποθούσε, παρά την απαγόρευση που είχαν επιβάλλει οι αρχές στους Εφέσιους να μη μνημονεύουν το όνομά του, επί ποινή θανάτου. Μέχρι σήμερα το όνομα του Ηρόστρατου ήταν συνυφασμένο με ένα είδος αρνητικής υστεροφημίας.

Σήμερα, στην κοινωνία του θεάματος, η πράξη του Ηρόστρατου έπαψε να έχει αρνητικό πρόσημο. Γιατί κάθε θεαματικό κατέστη θετικό. Ο εμπρησμός, συνεπώς, έγινε μία πράξη που συγκαταλέγει τον αρχαίο εμπρηστή ανάμεσα σ’ εκείνους που δοξάστηκαν λόγω της δύναμης της ατομικότητάς τους. Άρα, οι ολετήρες της ανθρώπινης ιστορίας δικαιώνονται διιστορικά. 

Ο Πεσσόα, μάλιστα, συγκρίνει την πράξη του εμπρηστή Ηρόστρατου μ’ εκείνη της μύησης των Ναϊτών Ιπποτών, οι οποίοι αφού πρώτα αποδείκνυαν ότι είναι απόλυτα πιστοί στον Χριστό, έπρεπε στη συνέχεια να φτύσουν τον Εσταυρωμένο. 

Παραδόξως, ο Θεός που έφτυναν οι Ναϊτες ήταν γι’ αυτούς η ιερή ουσία της Σωτηρίας. Έτσι ακριβώς και ο λαός που φτύνουν οι επαγγελματίες της πολιτικής, οι σύγχρονοι Ηρόστρατοι, –πλην εξαιρέσεων- είναι η πηγή της εξουσίας τους, είναι η βάση της υποτιθέμενης σύγχρονης αστικής, αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας. 

Και είναι αλήθεια πως μαζί με τον μεταφορικό εμπρησμό της ελληνικής κοινωνίας, μαζί με την πυρπόληση των εργαζομένων καίγεται και ένα μέρος από τους ίδιους τους πολιτικούς εκπροσώπους μας. Μόνο που η αλαζονική ατομικότητά τους, αποκομμένη από το ελληνικό συλλογικό πρόσωπο, είναι ένα από τα κυρίαρχα στοιχεία της σημερινής πολιτισμικής και ανθρωπιστικής κρίσης μας.

Γι’ αυτό η δόξα, η υστεροφημία πρέπει να αποκτήσει ξανά τα πρόσημά της και το αρνητικό να καταδικάζεται.