Η 9η Μαϊου γιορτάζεται ως ημέρα της
αντιφασιστικής νίκης των λαών στο Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Ως ημέρα κατά την
οποία υψώθηκε πάνω από όλη την Ευρώπη και όλο τον κόσμο το σύνθημα:
Ποτέ πια πόλεμος-Ποτέ πια φασισμός!
Του Π. Τριγάζη,
Μεγάλη ήταν η συμβολή και του ελληνικού λαού στην μεγάλη αυτή νίκη.
Μεταξύ των πρώτων ήταν ο λαός μας σε θυσίες στη διάρκεια του πολέμου,
που υπήρξε ο πιο καταστροφικός και αποκρουστικός της ιστορίας. «Πόλεμος
ολοκληρωτικός, που καταργούσε τις διαχωριστικές γραμμές πολεμιστών και
άμαχου πληθυσμού» (Άγγελος Ελεφάντης, Ενθέματα της Αυγής, 15-5-2005).
Πόλεμος που παρέσυρε στη δίνη του δεκάδες χώρες και άφησε πίσω πάνω
από 50 εκατομμύρια νεκρούς, τη φρίκη των κρεματορίων και των
στρατοπέδων συγκέντρωσης, το ολοκαύτωμα των Εβραίων, τις μαζικές
εκτελέσεις και τις σφαγές ολόκληρων πόλεων και χωριών από τους ναζί στο
όνομα της «συλλογικής ευθύνης», που υπέστη και ο ελληνικός λαός από τα
Καλάβρυτα και το Δίστομο ως την Κάνδανο των Χανίων και από το Κομμένο
της Άρτας και τον Χορτιάτη Θεσσαλονίκης ως το Δοξάτο της Δράμας.
Απέναντι στη βία και την τρομοκρατία του φασισμού υπήρξαν σ΄όλη την
Ευρώπη εκείνοι που συμβιβάστηκαν ή συνεργάστηκαν με τους κατακτητές,
συμμετέχοντας σε κυβερνήσεις κουίσλινγκς και σε τάγματα δοσίλογων.
Ορθώθηκαν, όμως, και μεγάλα αντιφασιστικά και απελευθερωτικά κινήματα,
που μαζί με την αντιχιτλερική συμμαχία, οδήγησαν στη συντριβή του
Χιτλεροφασισμού και στην άνευ όρων παράδοσή του στις 8-9 Μαΐου 1945.
